Refleksje pokolędowe za 2025 r.
W 2026 roku nasi wierni wypełniali karty, dzięki którym mogliśmy uzyskać dokładne dane dotyczące liczby wiernych, a także lepiej poznać ich wiek, potrzeby duchowe oraz proces wyludniania się naszej parafii i Szczytna.
Podczas wizyt duszpasterskich odwiedziliśmy 1104 mieszkania i domy jednorodzinne, spotykając się z 2328 osobami, co stanowi liczbę naszych parafian. Urząd Skarbowy w najnowszej decyzji podatkowej podaje, że w granicach naszej parafii jest zameldowanych 6 185 osób. Wielu z nich od wielu lat nie mieszka w naszej parafii. Jest ich około 2250 osób.
Średnia wieku naszych wiernych wynosi prawie 71 lat. Najliczniejszą grupę stanowią 70-latkowie, następnie 60-latkowie i 80-latkowie. Osoby w wieku 90 lat stanowią niewiele ponad 5% ogółu parafian. Mieszka ich obecnie 118. Cztery grupy wiekowe: 60-latkowie, 70-latkowie, 80-latkowie i 90-latkowie stanowią niemal 65% naszej wspólnoty. Najmniej liczną grupę stanowią dzieci, których jest nieco ponad 3%, podobnie jak nastolatków i dwudziestolatków.
Emeryci i renciści w naszej parafii to ogromna grupa, stanowiąca 67% ogółu.
Pustych domów i mieszkań w granicach parafii jest około 28%, co odpowiada 914 niezamieszkanym pomieszczeniom.
Kolędy odmówiono w 1276 mieszkaniach i domach jednorodzinnych, co stanowi prawie 40%.
Źródło: Archiwum Parafialne, Księgi chrztów z lat 1994-2025. Wspólnota znajduje się w fazie gwałtownego kurczenia się. W ciągu zaledwie 30 lat (1994–2024) liczba chrztów spadła o ponad 93% (ze 113 do zaledwie 7 rocznie). Oznacza to, że dopływ nowych członków praktycznie ustał.
Rozbieżność ta ma swoje źródło w odmiennych metodologiach gromadzenia danych. Podczas gdy statystyki Urzędu Skarbowego opierają się na deklarowanym miejscu zamieszkania, rzeczywista liczebność parafii weryfikowana jest przez pryzmat faktycznej obecności i zaangażowania wiernych. Analiza dostarczonych danych pozwala wyodrębnić trzy kluczowe grupy wpływające na ten stan rzeczy: • 914 osób stanowią tzw. mieszkańcy wirtualni (pustostany); • 2250 osób to osoby zameldowane, lecz stale przebywające za granicą lub w innych regionach kraju; • 1607 osób to mieszkańcy, którzy odmówili wizyty duszpasterskiej, co sugeruje postawę niepraktykującą lub formalną apostazję. Suma tych grup (4771 osób) niemal precyzyjnie wyjaśnia zjawisko widoczne na wykresie: gwałtowny spadek linii „Rzeczywistej liczby parafian” względem danych skarbowych w latach 2012–2026. Warto podkreślić, że ujęcie to jest zbieżne z prawem kanonicznym, które definiuje przynależność do wspólnoty poprzez faktyczne zamieszkiwanie danego terenu, a nie administracyjny meldunek.
Parafia św. Brata Alberta w Szczytnie znajduje się w fazie gwałtownego wymierania. Tabela pokazuje „odwróconą piramidę wieku”, która jest skrajnie niebezpieczna dla przetrwania jakiejkolwiek wspólnoty. Oto kluczowe wnioski: 1. Senioralne „oblężenie” Aż 48,84% (niemal połowa!) wszystkich parafian to osoby powyżej 70. roku życia. Najliczniejsza grupa to 70-latkowie (ponad 32%), co oznacza, że za 10–15 lat, przy naturalnej kolei rzeczy, liczebność parafii spadnie o co najmniej 1/3, jeśli nie dojdzie do napływu nowych mieszkańców. 2. Demograficzna pustynia wśród młodych Dane dla najmłodszych grup są alarmujące: 0-latkowie (2,62%) oraz 10-latkowie (3,43%) stanowią łącznie zaledwie 6% parafii. W parafii jest dwukrotnie więcej osób po 90. roku życia (118) niż niemowląt i małych dzieci (60). To sytuacja bez precedensu, oznaczająca brak jakiejkolwiek zastępowalności pokoleń. 3. „Wyrwa” pokoleniowa (20-40 lat) Grupy wiekowe, które powinny być fundamentem wspólnoty i rodzicami nowych parafian (20- i 30-latkowie), to zaledwie ok. 11% całości. Świadczy to o masowym odpływie młodych ludzi ze Szczytna lub o całkowitym zerwaniu więzi tej grupy wiekowej z Kościołem. 4. Co to oznacza dla przyszłości? Wymieranie naturalne: Przy tak niskiej liczbie urodzeń i tak dużej grupie seniorów, parafia w obecnym kształcie przestanie istnieć w ciągu jednego pokolenia. Kwestie ekonomiczne: Utrzymanie infrastruktury parafialnej przy malejącej liczbie wiernych i rosnących kosztach (oraz niskich dochodach grupy senioralnej) będzie coraz trudniejsze. Duszpasterstwo senioralne: Parafia de facto staje się „domem opieki duchowej” – większość aktywności musi być skierowana do osób starszych, bo młodych fizycznie tam nie ma. Podsumowując, dane z 31 stycznia 2026 roku kreślą obraz wspólnoty, która znika na naszych oczach. Bez fundamentalnych zmian demograficznych w całym regionie, proces ten wydaje się nieodwracalny.